Blog, derby 101

What the hell is Roller Derby? / Czym do diabła jest Roller Derby?

You’ve accidentally overheard super confident girls talk about some strange sport without a ball but with skates and giving “hits” to each other. Maybe you even saw how they hip check. You remember the name “Roller Derby” but… what the hell IS Roller Derby?

The most common answer you will get to this question is that roller derby is a full-contact sport on roller skates played on an oval track. But what does that mean? Let’s talk about the basic roller derby rules.

THE TRACK

Roller derby track / tor do roller derby
Roller derby track / tor do roller derby

THE TRACK is oval and flat made with tape on the floor. At games, you can see that the boundaries are slightly convex. This is because there is a rope underneath to help skaters feel if they cross it.

On the track, you can see two long lines across called the jammer line and the pivot line and over a dozen short lines. The jammer line is the line where jammers start the jams (be patient – we will get to this 😉 ) and the space between the jammer and pivot line is where all of the other skaters start. No one can cross these lines before the whistle. The short lines are placed every 3 meters and are super useful for officials. Every skater on the track moves in “derby direction”, which is counterclockwise.

THE GAME!

Matches in roller derby are called bouts (formal) or scrimmages (informal). Every bout lasts 60 minutes and is divided into two 30 minute periods. Every period is divided into  jams, which can last up to a maximum of two minutes.

The amount of jams is not specific and can be different in every period and game.
Games are played between two teams (duh!). Each team can have up to 15 players on their bench. Skaters on the track have 3 different roles:

jammer
Jammer

JAMMER – scores points for their team. We can tell which skater is the jammer by the star on their helmet.

blockers / blokerki

BLOCKERS – help the jammer score points and prevent the opposing jammer from scoring. So they play both defense and offense. They don’t have special markings on their helmets, except for one special blocker, who is the…

pivot
Pivot

PIVOT – is a unique blocker distinguished by a stripe on their helmet. The pivot generally does what the blockers do with one notable addition. The jammer can pass the star to the pivot, making the pivot the jammer for the rest of the jam.

Still with us? Good! Let’s start a game then 😀

In every jam, each team fields five skaters onto the track: one jammer and four blockers (one of which is a pivot). These five skaters are called the lineup. They all stand on the track: jammers on the jammer line, blockers between the jammer and pivot lines. Where exactly individual players stand on the track depends on the team’s game strategy (as long as they don’t cross the lines). Generally, the blockers will stand together to create a wall formation in order to prevent the opposing jammer from getting past them.

wall of blockers / ściana blokerów
wall / ściana

When we hear one short whistle, the jam starts! If it is the first jam of the game (or period) this whistle also marks the beginning of the game (period). And now the magic begins!

The jammers’ goal is to pass everybody on the track. The blockers try to make it easier for their jammer to pass while making it harder for the opposing jammer to get through.
There are certain (legal) ways a skater can make physical contact with an opponent or position themselves to reduce the speed or movement of their opponent. When blocking, skaters can only target certain parts of the opponent’s body (target zones) specifically the chest, front and sides of the torso, arms, hands, hips, and the front of the legs above mid-thigh.  Similarly, they can only use certain parts of their own body to block (blocking zones), which are torso, arms above the elbow, and legs above mid-thigh. These rules apply only to contact with opponents – contact made with skaters from the same team is not considered blocking.

 

Using other body parts for blocking is illegal and leads to the skater earning a penalty, which is going to penalty box for 30 seconds. A penalty is announced by one long whistle. If there are skaters in penalty box at the end of the jam, these skaters carry their penalty into the next jam and are not replaced in the lineup.

When a jammer passes all of the blockers for the first time, this is called the initial pass. No points are earned for the initial pass. However, the first jammer that passes all blockers on the track earns the title of lead jammer (of the jam). This is announced by two rapid whistles. The lead jammer has the ability to call off (end) the jam before the two minutes are completed. The other jammer misses this opportunity and doesn’t earn any title. Both jammers make laps around the track until located behind blockers again.

At this point, jammers will earn a point for every opposing skater they pass. This continues for two minutes or until the lead jammer calls off the jam. Determining whether or when to call off a jam depends on the tactic for each jam (or game) and/or how many points the other jammer has scored already. The lead jammer calls off the jam by repeatedly placing their hands on their hips. The end of the jam is announcing by 3 sets of four rapid whistles.

After each jam, there is a 30-second break for both teams to send the next lineup (5 skaters) to the track and it starts all over again. Between periods, there is a 15-minute break (time for the audience to go buy merch, use the restroom, refill the drinks,etc).

 

WERSJA POLSKA

Przez przypadek usłyszałaś jak super pewne siebie dziewczyny rozmawiają o jakimś dziwnym sporcie bez piłki, ale za to na wrotkach z dawaniem sobie “hitów”. Może nawet widziałaś jak przepychają się biodrami. Zapamiętałaś słowa “Roller Derby”, ale … Czym do diabła jest Roller Derby?

Najbardziej typowa odpowiedź na to pytanie to: roller derby to kontaktowy sport rozgrywany na wrotkach na owalnym torze. Ale co to właściwie znaczy? Porozmawiajmy zatem o podstawowych zasadach roller derby.

TOR jest owalny, wyklejony na podłodze za pomocą taśmy. Na meczach możecie zobaczyć, że jego granice są lekko wypukłe – to dlatego, że pod taśmą znajduje się lina. Dzięki temu zawodniczki czują, kiedy przekraczają granice toru.

W poprzek toru znajdują się dwie długie linie zwane linią jammera i linią pivota i ponad tuzin krótszych linii. Linia jammera to linia z której jammerzy zaczynają jamy (cierpliwości – za chwilę do tego dojdziemy) a przestrzeń pomiędzy linią jammera i linią pivota to miejsce, w którym na samym początku ustawiają się wszyscy pozostali zawodnicy. Nikt nie może przekroczyć swojej linii przed gwizdkiem. Krótkie linie znajdują się w odległości ok 3 metrów od siebie i są super przydatne dla sędziów. Wszyscy na torze poruszają się “kierunku derby”, czyli przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.

MECZ!  Mecze w roller derby są nazywane boutami (oficjalne mecze) albo scrimmigami (mniej formalne). Każdy bout trwa 60 minut i jest podzielony na dwie 30 minutowe połowy. Każda połowa jest podzielona na jamy. Każdy jam może trwać maksymalnie do 2 minut. Ilość jamów nie jest określona i może być inna w każdej połowie i w każdym meczu.
Mecze są rozgrywane pomiędzy dwoma drużynami. Każda drużyna może wystawić do meczu 15 zawodniczek. Wrotkarki z każdej drużyny mogą pełnić na torze jedną z trzech ról:

JAMMER – zdobywa punkty dla swojej drużyny. Możemy ją poznać po gwieździe umieszczonej po obu stronach jej kasku.

BLOKERKI – pomagają swojej jammerce i przeszkadzają jammerce przeciwnej drużyny  zdobywać punkty. Nie mają one na kaskach żadnych specjalnych oznaczeń, z wyjątkiem jednej którą nazywamy…

PIVOT – to wyjątkowy bloker, który nosi pasek na środku kasku. Pivot głównie robi to samo co blokerki, z jednym wyjątkiem. Jest ona jedyną zawodniczką na torze, której jammerka może przekazać swoją gwiazdę. Kiedy tak się stanie: pivotka do końca jamu zdobywa punkty dla swojej drużyny (zostaje nową jammerką).

Jesteście ciągle z nami? Dobrze! W takim razie zacznijmy mecz 😀

Do każdego jamu, każda drużyna wystawia na tor 5 wrotkarek: jednego jammera i cztery blokerki (w tym jedną pivotkę). Tych 5 osób nazywamy line up’em. Wszystkie zawodniczki ustawiają się na torze: jammerki za albo na linii jammerów, blokerki pomiędzy linią jammera i pivota. Gdzie dokładnie ustawi się która zawodniczka zależy od taktyki drużyny (nie mogą tylko przekroczyć wyżej wspomnianych linii). Zazwyczaj blokerki z jednej drużyny będą się ustawiały koło siebie tworząc tzw. ścianę, która ma uniemożliwić przeciwnej jammerce ich minięcie.

Kiedy usłyszymy jeden krótki gwizdek, jam się zaczyna! Jeśli jest to pierwszy jam meczu (albo połowy), gwizdek oznacza też początek meczu (albo połowy). I teraz zaczyna się magia!

Zadaniem jammera jest minięcie wszystkich na torze. Blokerki próbują ułatwić to zadanie swojej jammerce, a utrudnić jammerce przeciwnej drużyny.
Zasady roller derby określają jakie są legalne sposoby w jakie zawodniczki przeciwnych drużyn mogą ze sobą nawiązać kontakt fizyczny lub w jaki sposób mogą się ustawić na torze, aby zmusić przeciwniczkę do zmniejszenia prędkości lub zmiany kierunku jazdy.
Podczas blokowania, zawodniczki mogą dotykać / celować / uderzać wyłącznie w określone części ciała przeciwniczki  (tzw. target zones / strefy ataku). Są to klatka piersiowa, przód i boki tułowia, ramiona, ręce, biodra i przód nóg powyżej połowy uda.
Analogicznie – zawodniczki mogą używać wyłącznie określonych partii swojego ciała do blokowania / zatrzymania przeciwniczek (tzw. blocking zones / strefy blokowania). Są to: tułów, ramiona powyżej łokcia i nogi powyżej połowy uda.
Te zasady dotyczą wyłącznie kontaktu z przeciwniczkami – kontakt z zawodniczkami własnej drużyny nie jest traktowany jako blokowanie.

Użycie innych partii ciała do blokowania lub blokowanie w inne niż dozwolone partie ciała jest zabronione i zawodniczka, która się tego dopuści dostanie karę. Karą jest zjechanie na ławkę kar (penalty box) na 30 sekund. Kara jest ogłaszana jednym długim gwizdkiem. Jeśli na koniec jamu zawodniczka nadal jest na ławce kar – pozostaje tam aż do następnego jamu, a drużyna nie może wystawić za nią zastępstwa na tor.

Kiedy jammerka minie wszystkie zawodniczki po raz pierwszy, znajduje się na tzw. initial pass. Nie zdobywa podczas niego punktów, jednak dzieje się tu inna ważna rzecz. Ta jammerka która pierwsza minie wszystkich na torze zdobywa tytuł Lead Jammera (w danym jamie). Jest to ogłaszane przez dwa szybkie gwizdki. Lead jammer ma możliwość skończenia (odwołania) jamu przed upływem 2 minut jego trwania. Druga jammerka traci taką możliwość i nie zdobywa żadnego “tytułu”.

Obie jammerki okrążają tor, aż znowu  znajdą się za blokerkami. Od tej chwili zdobywają jeden punkt za każdą wyminiętą przeciwniczkę. I tak to trwa aż do końca jamu (albo po upływie dwóch minut albo w wyniku odwołania jamu przez Lead jammerkę).
O tym czy jammerka ma odwołać jam czy nie decyduje taktyka drużyny na dany jam (albo mecz) albo ilość zdobytych punktów przez przeciwnika. Lead jammer odwołuje jam przez powtarzający się ruch kładzenia rąk na biodrach. Koniec jamu jest ogłaszany przez potrójny zestaw 4 krótkich gwizdków.

Po każdym jamie następuje 30 sekund przerwy, podczas której na torze ustawia się kolejna piątka zawodniczek z każdej drużyny i wszystko zaczyna się od początku. Po pierwszej połowie jest 15 minut przerwy (podczas której można iść kupić koszulkę drużyny której się kibicuje, skorzystać z łazienki albo uzupełnić napoje).

Wygrywa drużyna, która zdobyła większą ilość punktów.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s