Blog, News from, News from ...

Derby at the edge of Europe: the story of Roller Derby Sofia / Derby na krańcu Europy: historia Roller Derby Sofia

by Sam Skipsey

Plotting the spread of Roller Derby in Europe is like following the diffusion of ink on blotter paper: dense initial seeds (in the UK and Germany and France) form fronts which expand across untouched territory, year by year. In the last few years, much of this expansion has been into Central and Eastern Europe – and at the very edge of this, at the edge of Eastern Europe itself, are the small group of Bulgarian skaters representing Roller Derby Sofia.

Roller Derby in Sofia has been a long time coming: as with those initial seeds in Western Europe, the origins go back to the USA in the first decade of the 21st century.

Back in 2004, Dafina Dobreva was living and studying in Tucson, Arizona, just as the Roller Derby revival was sweeping through the city. Tucson Roller Derby (and their home teams: Vice, Furious Truckstop Waitresses, and Iron Curtain) played their first interleague games (against Texas Rollergirls, twice) in November of that year, and Dafina was there to be inspired by this new movement. “I went to see most of their games, and got really excited about it – although I couldn’t participate at the time.”

Turning inspiration into a new league had to wait, however, as Dafina did not return to Bulgaria for another decade: and, returning to Bulgaria, where quad skating was not popular at all, made it seem impossible to bring Roller Derby to the region. It was 2015 when Dafina next encountered Roller Derby in Barcelona, Spain (her current work takes her to the Iberian Peninsula frequently). Attending Barcelona Roller Derby’s practice sessions inspired her, along with her friend and co-founder Adriana, to take the plunge and create a new team, Roller Derby Sofia.

Dafina herself dates the team to 2016 – when they recruited the first core set of members, making them four – although their social media pages all launched a year earlier, and recruitment started in the August of 2015. “We started mostly doing publicity on Facebook; we had some flyers printed out – we distributed them in schools, skateshops, at parties. That’s how we got started. Inline skating, and even skateboarding, is more popular than quad skating in Bulgaria. So, I started by getting in touch with the inline skaters who skate on a regular basis: skating with them outside in the parks, in small gyms we could find, and talking about this idea of Roller Derby.”

Since then, the team has grown to 6 core skaters, attending regular practices when they occur. Dafina and Adriana are still organising the group, but with Dafina’s frequent travel, and Adriana now dividing her time with a very new family, it’s possible that an organisational change is in the near future. “Since last summer, we had to decrease our frequency of training [due to Dafina and Adriana’s commitments]; and this summer has not been a good time for good weather. It’s hard, of course, for our members to always commit more time, because they always have jobs and so on.”

The team mostly train outdoors, which limits training to the summer months (Bulgaria gets very hot in the summer, but very cold in the winter). The relative unpopularity of quad skate sports in Bulgaria means that sports halls are even more suspicious of the potential damage to their floors; a problem which even teams in countries where quad skating is more widespread still face regularly. “One positive thing has been an increase of interest in more ‘ecological’ means of transport in Sofia – bicycling, and skating – so skating outside is slowly getting better, as the city improves tracks and pavement. On the other side, we get a lot of snow in the winter, so we’re limited to the summer months; we’ve managed to get some small gyms to give us space, but nothing big enough for a full-size track. There’s lots of larger gyms in Sofia, but none of them have been willing to trust us.”
This could improve in future, with pressure from the inline skating movement as well to gain indoor skating space, but at the moment, it’s a severe limitation.

In a bid to help promote skating in general, and get more derby players by osmosis, 3 of the team have spun off a more general group for having fun on quad skates. RollIt Quad Squad are something like a Chicks in Bowls Sofia, promoting ramp skating on quads in the city, as well as Roller Dance events and other “cool things on 8 wheels”. They are gaining recruits, slowly but surely, and building connections into the local skating scene, shops and the like. For Roller Derby in Sofia,
it’s a case of having to build an entire skating community from the ground up, but progress is being made. One of those founders, Denica Daceva, told us, “We can be seen rolling around streets, parks, city gardens, listening to funky grooves and enjoying the nice weather. For now seven girls and one boy are participating in our crew, but everyone is welcome to try the magic of roller skating.”

Another aspect of change is in the culture from which they are trying to recruit. Bulgaria still has a model of “femininity” which generally dissuades women from physically aggressive pursuits; whilst there’s a women’s rugby sevens team in Sofia (SamoDiv Women’s Touch and Contact Rugby Club), they also spend a lot of their promotional effort on justifying their participation, explaining the idea that women can play a physical contact sport without being “unfeminine”.
“It’s not very well seen for women to be aggressive and play this kind of contact sport. We’ve done several open trainings outside, just to show that it’s not that scary; but we also have a national tendency to not participate in team sports. I know that our women’s hockey team had problems recruiting as well.”

On top of this, of course, there’s the additional investment costs of equipment: a roller derby kit is expensive. The team has arranged some small scale sponsorship from local skate shops for demonstration kits to defray these costs; but a roller derby-specific kit is much harder to acquire.

As is often the case, the nascent team has benefitted from the support of the wider European community: from skaters passing through Sofia and sharing their experience (from leagues in Cornwall, Lille, Brussels, Madrid and of course Barcelona), and from closer-by leagues – Poland’s Warsaw Hellcats, Slovenia’s Roller Derby Ljubljana and Russia’s White Night Furies amongst them – offering their experience and support. Lacking a derby-experienced coach themselves – Dafina and Adriana are learning derby with the rest of the team – Roller Derby Sofia is very dependant on this external source of expertise. “We’ve had several trainers visiting us from Europe – we’ve not passed our minimum skills tests, so having outside trainers has been our solution. And, when we travel to other places, we make sure to visit the training for the teams there.”
The team is also planning to attend Barcelona’s Skate Love festival this September.

As for the future, it will be a lot more work to build roller derby, and its surrounding culture, in Sofia, and wider Bulgaria. The team do have a medium term goal, with plans to submit a Team Bulgaria to the next Roller Derby World Cup; between this, and the potential for the yearly Slavic Tournaments hosted in Poland, we’re confident we’ll see Sofia’s skating vanguard on track sooner rather than later.


Wykres rozprzestrzeniania się Roller Derby w Europie jest jak ślad tuszu na bibułce: mocne, wyraźne początkowe krople (w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Francji), które z każdym rokiem rozchodzą się na wcześniej nietknięte tereny. Znaczna część tej ekspansji, w ciągu ostatnich kilku lat, objęła Centralną i Wschodnią Europę – a na samym krańcu Europy Wschodniej, znajduje się niewielka grupa bułgarskich wrotkarzy reprezentujących Roller Derby Sofia.

Początki roller derby w Sofii, podobnie jak w całej Europie Zachodniej, sięgają USA w pierwszej dekadzie XXI wieku.

W 2004 roku, gdy roller derby przeżywało swój renesans w Tuscon w Arizonie, tam mieszkała i studiowała Dafina Dobreva. Liga Tuscon Roller Derby (i ich drużyny domowe: Vice, Furious Truckstop Waitresses i Iron Curtain) zagrały w listopadzie tego samego roku swoje pierwsze między ligowe mecze (dwa razy przeciw Texas Rollergirls). Dafina była tam i zainspirowała się nowym ruchem: “Chodziłam oglądać większość ich meczów i bardzo się tym ekscytowałam – mimo, że w tym czasie nie mogłam w nich uczestniczyć”.

Jednak zamiana inspiracji w działanie i stworzenie drużyny musiało poczekać – Dafina wróciła do Bułgarii dopiero dekadę później. A po powrocie do kraju, w którym jazda na wrotkach w ogóle nie była popularna, wydawało jej się że rozpoczęcie projektu związanego z Roller Derby jest zupełnie niemożliwe. Dafina ponownie natrafiła na roller derby w 2015 r. w Barcelonie, w Hiszpanii (jej obecna praca często wymaga podróży na półwysep iberyjski). Uczestnictwo w treningach Barcelona Roller Derby, natchnęły ją i jej przyjaciółkę Adrianę do wspólnego założenia Roller Derby Sofia.

Sama Darfina datuje początek drużyny na 2016 r. – wtedy został zrekrutowany pierwszy zrąb drużyny – co razem dawało 4 osoby, choć ich social media wystartowały rok wcześniej, a sama rekrutacja rozpoczęła się w sierpniu 2015 r. “Zaczęłyśmy głównie od reklam na facebook’u, wydrukowałyśmy kilka ulotek – rozdawałyśmy je w szkołach, skateshopach i na imprezach. Od tego się zaczęło. W Bułgarii jazda na rolkach, czy nawet deskorolkach jest zdecydowanie popularniejsza niż jazda na wrotkach. Skontaktowałam się więc rolkarzami, jeżdżącymi regularnie. Jeździłam z nimi po parkach, na małych salach gimnastycznych, które udało nam się wynająć i rozmawiałam z nimi o Roller Derby”.

Od tego czasu, drużyna rozrosła się do 6 osób uczestniczących w regularnych treningach. Dafina i Adriana nadal organizują grupę, ale przy częstych podróżach Dafiny i poświęcającej swój czas zupełnie nowej rodzinie Adrianie, najbliższa przyszłość może przynieść zmiany. “Od zeszłego lata musieliśmy zmniejszyć ilość treningów (z uwagi na zobowiązania Dafiny i Adriany), a w to lato nie było najlepszej pogody na treningi. Naszym zawodnikom nie jest łatwo poświęcić więcej czasu na roller derby, ponieważ zawsze jest praca i inne obowiązki”.

Drużyna trenuje głównie na świeżym powietrzu, co ogranicza treningi tylko do ciepłych miesięcy (w Bułgarii jest upalne lato i bardzo mroźna zima). Relatywna niepopularność sportów na wrotkach w Bułgarii oznacza, że hale sportowe nie są przychylne i bardzo się obawiają uszkodzenia nawierzchni. Jest to problem, z którym nawet drużyny w krajach gdzie wrotkarstwo jest dużo bardziej powszechne, stale się borykają. “Pozytywną rzeczą jest wzrost zainteresowania bardziej ‘ekologicznymi’ środkami transportu w Sofii – jak rower czy wrotki – miasto w tym trendzie poprawia nawierzchnie ścieżek i chodników, co sprawia że jazda na wrotkach po nich staje się łatwiejsza i przyjemniejsza. Udało nam się znaleźć kilka małych sal, gdzie możemy trenować, ale na żadnej się nie mieści pełnowymiarowy tor. W Sofii jest dużo większych hal sportowych, ale żadna nie chciała nam zaufać.” To może się poprawić w przyszłości pod naciskiem środowisk rolkarskich, które też potrzebują przestrzeni zadaszonych do jazdy, ale na ten moment jest to poważne ograniczenie.

Aby pomóc promować jazdę na wrotkach i pozyskać nowych zawodników, niejako przez osmozę, trzy osoby z drużyny utworzyły bardziej ogólną grupę – RollIt Quad Squad. To grupa w stylu Chick in Bowls Sofia, promująca jazdę na rampach oraz wydarzenia w stylu Roller Dance (roller disco) i inne “fajne rzeczy na 8 kołach”. Pozyskują członków powoli, ale wytrwale, tworzą więzi z lokalną sceną skaterską, sklepami wrotkarskimi itp. Dla Roller Derby Sofia jest to kwestia konieczności stworzenia całej społeczności od podstaw, ale widać postępy. Jedna z założycielek, Denica Daceva, mówi: “Widać nas, jak wrotkujemy po ulicach, parkach, ogrodach miejskich, słuchając funkowych rytmów i ciesząc się piękną pogodą. Na razie w naszej ekipie jest siedem dziewcząt i jeden chłopak, ale każdy jest mile widziany i może spróbować magii jazdy na wrotkach”.

Innym aspektem jest kultura, z której próbują rekrutować. Bułgaria nadal ma model “kobiecości”, który na ogół zniechęca kobiety do agresywnych fizycznie zajęć; podczas gdy w Sofii działa kobiecy zespół rugby (SamoDiv Women’s Touch and Contact Rugby Club), “one również poświęcają dużo sił promując, uzasadniając i tłumacząc, że kobiety mogą uprawiać sport fizyczny, wciąż będąc “kobiecymi”.
“Nie jest zbyt dobrze widziane, aby kobiety były agresywne i uprawiały sport kontaktowy. Zrobiliśmy kilka otwartych treningów, aby pokazać, że to nie jest takie straszne; ale mamy również narodową tendencję do nieuczestniczenia w sportach zespołowych. Wiem, że nasza kobieca drużyna hokeja także miała problemy z rekrutacją. ”

Do tego dochodzą oczywiście koszty związane z zakupem sprzętu. Drużyna zorganizowała niewielki sponsporing od lokalnych skateshopów, aby skompletować “zestaw pokazowy” za niewielką cenę, ale koszt derbowych wrotek i ochraniaczy jest znacznie trudniejszy do pokrycia.

Jak to często bywa, powstająca drużyna korzysta ze wsparcia szerszej europejskiej społeczności: od wrotkarzy odwiedzających Sofię i przekazujących swoją wiedzę i doświadczenie z lig z Kornwalii, Lille, Brukseli, Madrytu i oczywiście Barcelony oraz z “bliższych” lig jak polskie Warsaw Hellcats, słoweńskie Roller Derby Lubljana i rosyjskie White Night Furies. Nie posiadając doświadczonego w derby trenera – Dafina i Adriana uczą się derby razem z resztą drużyny – Roller Derby Sofia jest bardzo zależna od zewnętrznych źródeł wiedzy. “Odwiedziło nas kilku trenerów z Europy – nie zdaliśmy naszych MST, więc trener z zewnątrz był dla nas rozwiązaniem. A kiedy my podróżujemy, zawsze staramy się odwiedzić treningi innych drużyn”.
Drużyna także planuje wziąć udział we wrześniowym festiwalu Skate Love w Barcelonie.

Jeśli chodzi o plany na przyszłość, to jest to jeszcze więcej pracy aby zbudować społeczność Roller Derby w Sofii i dalej w Bułgarii. Drużyna ma także plan średnioterminowy – wyjazd na kolejny Puchar Świata Roller Derby z drużyną narodową Bułgarii; pomiędzy tym, a potencjałem corocznych turniejów Slavic / Baltic organizowanych w Polsce, jesteśmy pewni, że prędzej czy później będziemy mogli zobaczyć na torze czołówkę wrotkarzy z Sofii.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s